СӨХ-ийн хураамжийг хэрхэн тооцдог вэ

„Манайх яагаад 40,000₮, 1 давхрын айл яагаад 30,000₮ вэ?“ — СӨХ-ийн даргын хамгийн олон хариулдаг асуулт. Хариулт нь энгийн: хураамж нэг тоо биш, хэд хэдэн төрлийн нийлбэр, төрөл бүр өөр дүрмээр тоологддог.

2026 оны 9 сар · 5 минут уншина

Хураамж юунаас бүрддэг вэ

СӨХ-ийн зардал хэд хэдэн бүлэгт хуваагддаг, тус бүр нь нэхэмжлэлийн нэг мөр болно. Бодит нэг хотхоны цаасан нэхэмжлэл ийм байдаг:

Тэгэхээр 1 давхрын 101 тоот 30,000₮, 2 давхрын 201 тоот 40,000₮. Ялгаа нь ганцхан мөр — лифт. Оршин суугч задаргааг хармагц асуулт өөрөө хаагдана.

Гурван тооцох арга

Төрөл бүр гурван аргын аль нэгээр тоологдоно. Аль аргыг сонгох нь СӨХ-ийн хурлын шийдвэр — программ зөвхөн түүнийг айл бүрд алдаагүй хэрэгжүүлнэ.

1. Айлаар (тогтмол)

Айл бүр ижил дүн. Гэрэлтүүлэг, цэвэрлэгчийн цалин, лифт зэрэг „хэн ч хэр ашигласан бай, зардал нь адил“ гэсэн зүйлст тохирно. Дээрх жишээ бүхэлдээ ийм.

2. Талбайгаар (м²)

Тариф × айлын талбай. Том айл их төлнө — дулаан, барилгын засвар зэрэг талбайтай пропорциональ зардалд шударга. Жишээ: цэвэрлэгээ 350₮/м² × 45 м² = 15,750₮. Энэ аргыг ашиглахад айл бүрийн талбай бүртгэлд байх ёстой; байхгүй бол программ тэр мөрийг тооцохгүй, хэлж өгөх ёстой — чимээгүй 0 гаргавал СӨХ орлогоо алдана.

3. Хүний тоогоор

Тариф × айлд амьдардаг хүний тоо. Хог, ус зэрэг хэрэглээнээс хамаарах зардалд. Жишээ: хог 2,500₮ × 3 хүн = 7,500₮. Хүний тоо өөрчлөгдөхөд (нүүж ирсэн, гарсан) дараагийн сарын нэхэмжлэл өөрөө өөрчлөгдөнө.

Давхрын дүрэм ба чөлөөлөлт

Хамгийн түгээмэл маргаан — 1 давхрын айл лифт төлөх үү. Ихэнх СӨХ „үгүй“ гэж шийддэг, зарим нь 2 давхрыг ч чөлөөлдөг. Программд энэ нь хураамжийн төрөл дээрх „хэддүгээр давхраас“ гэсэн нэг тохиргоо: лифт → 2-р давхраас. Дараа нь 1 давхрын 60 айлын нэхэмжлэлээс лифтний мөр өөрөө хасагдана — гараар нэг нэгээр нь засах шаардлагагүй.

Давхраас гадна тусгай чөлөөлөлт хэрэгтэй тохиолдол байнга гардаг: 1 давхрын дэлгүүр цэвэрлэгээ төлөхгүй, ахмадын өрх хөнгөлөлттэй, СӨХ-ийн даргын айл цалингийн оронд чөлөөлөгдсөн. Ийм чөлөөлөлт тухайн айл, тухайн төрөл дээр шалтгаантайгаа бүртгэгдэж, нэхэмжлэл дээр харагдах ёстой — эс бөгөөс дараагийн дарга „энэ айл яагаад төлдөггүй юм“ гэж эхнээс нь эхэлнэ.

Сар бүр яаж үүсэх вэ

Дүрмээ нэг удаа тохируулсны дараа сарын нэхэмжлэл автоматаар үүсэх ёстой: сарын тодорхой өдөр бүх айлд, төлөх эцсийн хугацаатай, аппад мэдэгдэлтэй. Хоёр зүйлийг шалгаарай:

• Урьдчилан харах — үүсгэхээс өмнө „энэ сард юу гарах вэ“ гэж бүх айлаар харж, алдаатай тариф байвал засаад дараа нь үүсгэх.
• Дахин үүсгэхэд аюулгүй — тарифаа сарын дундуур засвал төлөгдөөгүй нэхэмжлэл шинэ тарифаар дахин бодогдох, харин аль хэдийн төлсөн айлд хүрэхгүй байх.

Мөн тариф хожим өөрчлөгдөхөд өнгөрсөн сарын нэхэмжлэл өөрчлөгдөх ёсгүй — 3 сарын өмнөх нэхэмжлэл тэр үеийн нэр, тарифаараа үлдэнэ. Санхүүгийн тайлан үүн дээр тулгуурладаг.

Хуучин өр яах вэ

Программ руу шилжихэд айл бүрийн өмнөх өрийн үлдэгдэл хамт орох ёстой, эс бөгөөс өр „алга болно“. Зөв арга: Excel-ийн „Өр“ баганыг импортлоход өнгөрсөн сарын хугацаа хэтэрсэн нэхэмжлэл болгож бүртгэх — ингэснээр оршин суугч аппаасаа хуучин өрөө ч, шинэ сарынхаа хураамжийг ч нэг жагсаалтад харж, аль алиныг нь төлнө.

Холбоотой: СӨХ-ийн программ сонгохдоо шалгах 7 зүйл · СӨХ-д и-баримт яаж гаргах вэ